Noorderkroon Verslagen

 

 

 

 

Verslag bijeenkomst 27 januari ’07

 

Administrativa.

 

1.       Nacht van de duisternis

de “Bond Beter Leefmilieu” heeft de stad verzocht op 3 maart een activiteit op te starten i.v.m. de “nacht van de duisternis”. Die avond vindt er ook een totale maansverduistering plaats.

Natuurpunt, VEN, en de Noorderkroon werken samen aan een gemeenschappelijk programma,  maar de Noorderkroon heeft ruim een half jaar geleden al afgesproken om die avond te Bocholt  aanwezig te zijn als assistentie bij de “Rinkelnacht”. Een activiteit die diezelfde avond doorgaat en in het kader staat van de maansverduistering.

We zullen ons dus moeten opsplitsen en alles goed afstemmen om beide activiteiten te doen slagen.

Hopelijk mogen we die avond veel leden begroeten bij de sterrenwacht omdat er een 2-tal leden richitng Bocholt zullen trekken.

2.       Jaarlijkse reis

Omdat het planetarium te Brussel op zaterdag zijn deuren sluit is een alternatief gezocht. De reis wordt nu een 2 uur durende boottocht op de Biesbos en een bezoek aan het museum en de sterrenwacht van Utrecht. (stichting de koepel) In Utrecht wordt de zon onderzocht met speciale meetapparatuur, waarvan er maar 3 in de wereld zijn gebouwd. De alternatieve reis wordt dus nog interessanter dan de oorspronkelijk. Iedereen zal zeer binnenkort de uitnodiging ontvangen met alle details.

Onderwerpen: Open agenda

1.      Mijn barometer geeft 2 verschillende drukken aan. Wat is het verschil?

2.      Hoe worden de Higgs deeltjes gedetecteerd?

3.      Wat zijn de baanelementen van de stereo zonnesatellieten?

4.      Waarom verlengen de dagen na de winter niet even snel?

5.      Afsluiting.

 

 

1- De luchtdruk wordt gemeten met een barometer. De meeste barometers hebben aanduidingen als "mooi", "bestendig", "veranderlijk", "regen" en "storm". Het weer kan echter heel anders zijn dan de barometer aanwijst. Die vermeldingen dateren uit vorige eeuwen, toen er nog weinig bekend was over het verband tussen het weer en de luchtdruk. Een hoge druk betekent niet altijd zonnig weer. Het kan dan ook mistig zijn of regenen. Omgekeerd kan het in een lagedrukgebied zonnig, droog en rustig weer zijn. Het hangt er vooral vanaf waar het centrum van het drukgebied ten opzichte van het land ligt. Uit onderzoek naar het verband tussen de barometerstand en het weer blijkt dat in 80% van de gevallen een stijgende luchtdruk tot een weersverbetering leidt en een dalende luchtdruk tot slechter weer

Op veel huisbarometers is nog een schaalverdeling in millimeters kwik te vinden. Deze schaal is eenvoudig om te rekenen in hectopascal door die getallen met 1,33 te vermenigvuldigen. De gemiddelde atmosferische druk is 76cm Hg = 1013 hPa = 1 atmosfeer.

De eenheid van druk is die van kracht (Newton in SI) per oppervlakte-maat (vierkante meter m² of een afgeleide daarvan.) Gezamenlijk heet tegenwoordig de nieuwe internationale eenheid Pascal.  1 Pa = 1 N/m². Een druk van 0 Pa (absoluut) is het welbekende vacuüm.

 

 

2- Een deeltjesversneller is een apparaat waarin geladen elementaire deeltjes of (anti)protonen (onderdelen van atomen) tot hoge energieniveaus gebracht worden door ze te versnellen tot snelheden vergelijkbaar met de lichtsnelheid. Dit versnellen gebeurt met behulp van sterke elektrische velden.

Men zou alledaagse apparaten als de televisie en de computermonitor kunnen opvatten als kleine deeltjesversnellers (met energieniveaus van ongeveer 30 keV), evenals apparaten voor het opwekken van röntgenstraling.

Om de kleinste bouwstenen van materie en antimaterie te bestuderen worden zeer grote deeltjesversnellers gebruikt. Er valt een onderscheid te maken tussen lineaire versnellers en magnetische versnellers. Bij de laatste worden de deeltjes door de lorentzkracht van een sterk magnetisch veld in een cirkelvormige baan gedwongen. Magnetische versnellers worden nog onderscheiden in cyclotrons, betatrons en synchrotrons.

Synchrotrons zijn cirkelvormige deeltjesversnellers met diameters tot enkele kilometers. Hiermee kunnen zeer hoge energieniveaus bereikt worden. Voorbeelden hiervan zijn de synchrotrons van het Fermilab en het CERN.

Hoe de resultaten worden gemeten en geïnterpreteerd is te diepgaand voor onze groep. Hiervoor zijn gespecialiseerde teams van hooggeschoolde wetenschappers nodig.

 

 

 

Sat 1

Sat 2

Aarde

3- De baangegevens van de zonnesatellieten uit het in de vorige bijeenkomst besproken “stereo project” waren niet gekend en Dirk was niet overtuigd dat de satellieten in willekeurige banen konden blijven opereren. Hij is daarom zelf op onderzoek gegaan naar de baanelementen en bevestigde hiermee zijn vermoeden. Als de banen zich buiten deze van de aarde bevinden kunnen de satellieten onmogelijk op hun locatie worden gehouden. Hij kwam er achter dat beide satellieten zich op 22° voor en achter de aarde bevinden en absoluut niet in dezelfde baan als de aarde bewegen. De afstand tot de zon is voor satelliet 1 kleiner en voor satelliet 2 groter.

 

Volgens de wetten van Keppler zal satelliet 1 vooruitlopen op de aardse beweging en satelliet

2 zal achterblijven. De aanwezige stuurraketjes zijn niet in staat om de constante afwijking op te vangen. Ze zullen dus beiden na 1 jaar bijna 45° verder uit elkaar zijn gedreven en na 2 jaar bijna 90°. Na 2 jaar zal het 3D effect minimaal zijn en nog onvoldoende resultaat opleveren. Hiermee wordt duidelijk waarom deze toch vrij dure operatie slechts voor een periode van 2 jaar als operationeel is gepland.

 

 

 

4- Na de zonnewende op 21 december zullen de dagen weer langer en de nachten weer korter worden. Wat opvalt is dat de zon de eerste periode na 21 december inderdaad langzaam iets later ondergaat, maar dat de tijd van opkomst ’s morgens in eerste instantie nog steeds toeneemt. Het duurt tot begin januari vooraleer de zon ook ’s morgens eerder opkomt.

De oorzaak moet worden gezocht in de elliptische baanbeweging van de aarde.

De aarde bevindt zich, als het wintert op het noordelijk halfrond, het dichtst bij de zon. Op 21 december is de afstand het kortst. (perihelium). Volgens de perkenwet van Keppler heeft de aarde dan de grootste baansnelheid en verplaatst zich tijdens een rotatie om haar as verder over haar baan. De afstand CD wordtin dezelfde tijd afgelegd als de afstand AB.

Om na 1 omwenteling bij de grotere verplaatsing CD terug de zon te zien opkomen, moet de aarde dus nog een klein beetje verder om haar as gedraaid zijn. Hierdoor duurt het nog iets langer voor de zon ’s morgens weer op komt

 

.

 

 

5- Alvorens de bijeenkomst af te sluiten kregen we nog even een kort verslag over een tocht van een van onze leden naar de Noordkaap. De Noordkaap is een kale onherbergzame streek. Het is de uiterste punt van het begaanbare vaste land in het hoge noorden ver boven de poolcirkel.

Hij maakte deze uitstap, genoot onderweg van het noorderlicht en kreeg de (vrijwel unieke) kans te genieten van de middernachtzon die in het noorden laag over de horizon bewoog. De zon gaat boven de poolcirkel in de zomer niet helemaal onder, maar dat is geen garantie dat men ze daarom ’s nachts ziet,want  in het noorden heersen vaak barre weersomstandigheden.

 

J.H

 

Kwartaalagenda

                             

Maart 2007.

Studiebijeenkomst: 1e intitiatieavond op:  17 maart in de Joy. Aanvang 20.00u

Publicatie in de Printer, de vrijetijdskrant, op de website.

 

Kijkavond: In Bocholt aan de bibliotheek op 3  Maart “Rinkelnacht”  Maansverduistering. (22.45u totaal verduisterd.) Maansverduistering met animatie. Aanvang om    ?u.  Noorderkroon zorgt voor  uitleg tijdens het gebeuren met de kijker van Mauritius. Indien slecht: vervangprogramma met beamer en pc.

 

3 Maart 2007 ; de Nationale sterrenkijkdagen:

 

Zoals gezegd, we gaan dit jaar een tandje hoger. Op 3 maart zullen we beide activiteiten laten doorgaan. programma zal nog volgen!