31-12-06

Verslag Algemene Ledenvergadering december 2006

Administrativa.

 

Iedere kring heeft leden en leden betalen lidgeld, ook zo Noorderkroon-Achel. Voor 2007 zal het bestuur naast het gewone lidmaatschap een Gezinsabonnement aanhouden. Een korte toelichting: Twee leden van een gezin zijn betalend lid; rest van gezin is gratis. Nieuw is ook dat we vanaf 2006 lidkaarten gaan uitgeven. Na storting van het lidgeld zal men een lidkaart (of een gezinskaart) ontvangen.

Tarieven:

Lidgeld 2007  =  volwassen              = 15.00 €

Lidgeld 2007  =  jeugd (-12j)            =   7.50 €

Lidgeld 2007  = Gezinsabonnement = 2 betalende leden =

Voorbeeld gezinsabonnement: 22.50 €( 1 volwassen en 1 jeugd)

 30.00 € ( 2 volwassenen)

 15.00 € ( 2 jeugdigen)

 

Weet dat bij een gezinsabonnement er steeds twee betalende leden zijn (zie bovenstaande combinaties). Eventueel andere leden van hetzelfde gezin zijn automatisch lid. Lidgelden kunnen voldaan worden bij de penningmeester tijdens de bijeenkomsten of via overschrijvingen op rekeningnummer (zie blad nuttige informatie op pagina 2 van dit blaadje)

 

 

 

 

HEEL BELANGRIJKE OPROEP AAN ALLE LEDEN.

 

Tijdens de algemene ledenvergadering kwam een heel goede vraag naar voren: Is vergaderen op zaterdagavond wel verstandig? M.a.w. Zou het wel eens kunnen dat de lage opkomst van de leden iets te maken heeft met de gekozen dag? Een heel goede vraag! We keken even heel ver terug en wisten dat we in het prille begin van de vereniging altijd vergaderde op een vrijdag. Op een gegeven moment zijn we verschoven naar de zaterdag, maar tijden veranderen. Misschien moeten we mee veranderen, vandaar deze dringende oproep naar alle leden.

 

Heel graag  zou het bestuur weten welke dagen de voorkeur hebben bij de leden om de studievergaderingen te laten doorgaan.  Graag zagen we jullie reacties toekomen aan het secretariaat en dat kan via SMS-je naar 0494 299 513 , een mailtje naar lambert.belien@hotmail .com of heel simpel via de “mail me”-knop op onze website http://noorderkroon.skynetblogs.be/ . Je kan daar de dag van voorkeur opgeven en misschien een korte reactie op deze vraag?

 

Als we met z’n allen de schouders onder deze vraagstelling zetten kunnen ze alleen maar winnen; meer opkomst tijdens de meetings en onmiddellijk gevolg van het vorige: nog meer interessante onderwerpen en diversiteit.

 

Nu al bedankt voor jullie inzet!!

 

De algemene Ledenvergadering van 2006.

 

We hebben de algemene ledenvergadering ietsje later van start laten gaan met een welkomstwoordje van de voorzitter, gevolgd door een klinkende eindejaarspeech. Vervolgens kregen we het kasverslag, het jaarverslag, vlaai in overvloed en een frisse pint(-en) Na de formele taken hebben we enkele openstaande vragen beantwoordt. Van de meeting in november herinneren we dat Mark Smits zich afvroeg van LHC-Higgsdeeltjes eigenlijk voorstelde. De voorzitter had iets vernomen over twee satellieten die om de zon 3D-opnames gingen maken. We gaan het rijtje even af…..

 

Speech voorzitter:

 

Beste Noorderkroners,  het jaar 2006 loopt weer op zijn einde en we kijken terug op een jaar waarin we zeer weinig kans hadden om naar de sterren te kijken. Soms waren en wel mooie nachten, maar dan waren wij er niet om te kijken. Op die dagen welke we geprogrammeerd hadden was het altijd slecht weer. Toch hebben we er de moed ingehouden met de gedachte het weer zal wel beteren, want slechter kan toch niet.

Ondertussen hebben we niet stil gezeten en na de vakantie zijn de maandelijkse studiebijeenkomsten weer gestart. Met de verandering in de formule van vergaderen hebben we tot algemene voldoening uitstekende bijeenkomsten gehad, waarin iedere aanwezige zijn vragen kwijt kon en waarin we samen tot goede oplossingen konden komen.  Alleen vind ik het jammer dat er zo weinig aanwezigen waren tijdens deze bijeenkomsten. Maar laat ons optimistisch blijven, want ik geloof zeker dar vele van onze leden talrijker naar deze vergaderingen zullen komen als ze weten dat de bijeenkomsten zeer leerrijk zijn en er altijd iets te vertellen valt over iets dat we nog niet wisten. Ik wens dan ook Lambert van harte proficiat voor de geslaagde formule van vergaderen die hij heeft  gekozen en we hopen dat deze tot ieders voldoening zo nog lang kan doorgaan.

De jaarlijkse reis rond Pasen was ook weer zeer geslaagd en we bedanken Jan voor het vele werk dat er nodig was om deze voor te bereiden. Onze natuurwandeling op het planetenpad mogen we ook niet vergeten en deze zal in de toekomst weer op het programma kunnen staan ( met meer deelnemers als het mogelijk is). De kijkavond van 17 November was een succes, dank zij de geautomatiseerde kijker van Lambert, die we in actie zagen. Eigenlijk is het niet te vertellen met welke een precisie en snelheid de opgevraagde objecten te zien waren. U zult het zelf moeten komen beleven en het  is zeker weer een grondige reden om naar onze kijkavonden te komen. Dan zijn er nog de geplande initiatieavonden waarin we in het voorjaar onze vereniging zullen voorstellen en waarschijnlijk zullen er dan misschien meer leden bij ons aansluiten.

 

Mag ik dan besluiten met de gedachte dat het ondanks het slechte weer een uitzonderlijk jaar is geworden voor onze kring. Laten we zo verder gaan naar een mooie toekomst voor onze kring.

 

Veel geluk in het jaar 2007, dat wens ik U allen, Uw voorzitter, Lambert Breemans.

 

 

 

Kasverslag Penningmeester.

 

Jan bracht een gedetailleerd kasverslag en ja, hoor……weerom een positieve balans. Jan liet alle aanwezigen het verslag zien, We hadden van een penningmeester, kaliber Jan Hermans, niets anders verwacht. Jan, bedankt voor het vele werk dat je het afgelopen jaar verzet hebt….Goed gewerkt , Jan!!

 

Jaarverslag 2006.

 

Beste Noorderkroners, We zitten weer in de donkere dagen…..stilaan de hoogste tijd om het werkjaar 2006 af te sluiten met een algemene ledenvergadering. Traditioneel krijgen jullie een kort jaarverslag, een overzicht van datgene we afgelopen jaar uitgespookt hebben.

 

Jan Hermans sloot vorig jaar af met een uiteenzetting:

December 2005:  Gammaflitsen door Jan Hermans

Januari 2006:      Een dynamische aarde door de voorzitter.

Februari 2006:    Exoplaneten door LBe

Maart 2006:         Bezoek VVS-bestuur en botsende sterrenstelsels en de nationale sterrenkijkdagen

April 2006:           Noorderkroon-uitstap naar Kanne -  Margraten -  Wylre – Heerlen (explorion)

Mei 2006:             Uitzonderlijk op vrijdag: een bezoek aan Aquila Lommel; Reisverslag Nico de Jongh en Kometen, evolutie aan de rand door LBe

Juni 2006:            Sterrenkijken, een handleiding door LBe en een avondwandeling.

Juli 2006:             vakantiestop

Augustus 2006:    vakantiestop tot 11 augustus Perseiden die volledig in het water vielen.

September:           een nieuwe aanpak; de open agenda

  • Pluto LBe
  • 22˚ JHe
  • Rand van het heelal MSm

Oktober:               open agenda met:

  • Is de aarde rond?  AMo
  • GRSII LBe
  • Neutronensterren-zwarte gaten MSm

November 2006:    open agenda met:

  • LHC-detectoren zien CMS-Higgs deeltjes   MSm
  • Twee nieuwe kunstmanen rond de zon LBr
  • CCD-camera; hoe werkt dat JBe
  • Kleurschakeringen TvH

De eerste (en als ik me niet vergis…de enige) geslaagde kijkavond dit afgelopen jaar. We keken met de 25 cm Cassegrain. Omstandigheden niet optimaal.

December 2006: Algemene ledenvergadering met:

  • Kasverslag  JHe
  • Jaarverslag LBe
  • Eindejaarspeech  LBr
  • LHC-detectoren zien CMS-Higgs deeltjes, de uitleg door   MSm
  • Twee nieuwe kunstmanen rond de zon LBr, de uitleg door JBe

 

Besluiten kunnen we door te stellen dat 2006 enkele verrassingen meedroeg; een absoluut hoogtepunt was de hernieuwde verbroedering met Aquila, iets wat we zeker zullen blijven onderhouden. Een absoluut dieptepunt waren de kijkavonden. Nog nooit hadden we zovele nachten op rij slecht weer voorspelt. Keer op keer, niet alleen de vrijdagen, maar ook de zaterdagen. Enig positief gegeven aan dit feit is dat als het dan toch eens lukt…….

 

Op bestuursvlak zijn we afgelopen jaar druk bezig geweest dingen voor te bereiden die we komend voorjaar in de praktijk gaan brengen. Ik spreek met name over enkele publieke initiatieavonden die we in het voorjaar gaan houden. Hou je agenda in de gaten, de eerste avond valt al in het eerste kwartaal. In dat zelfde kwartaal gaan we onze dorpsgrenzen verleggen en gaan tijdens enkele gebeurtenissen sterrenkundige versterking geven in Bocholt. Zeker niet te missen, de uitnodigingen zal je op tijd binnen hebben. We hopen dat deze initiatieven een nieuwe insteek en vers bloed binnen onze kring brengen.

 

Een andere beslissing, een open agenda voeren, blijkt ook een succesformule te zijn. De bijeenkomsten zijn heel interactief en ieder kan zijn ei kwijt. Ik meen te mogen zeggen dat deze formule zeker in gebruik gehouden mag worden.

 

Het bestuur van Noorderkroon kijkt nu al uit naar de vele boeiende onderwerpen die we  tijdens het komend jaar zullen gaan aanpakken en wenst U allen een gezond, voorspoedig en leerrijk 2007.                                                                                                                    LBe

 

 

LHC  en Higgsdeeltje door Jan Hermans.

 

 Jan had het op zich genomen om de lastige vraag van Mark Smits te beantwoorden; de LHC en de Higgsdeeltjes.

LHC staat voor Large Hadron Collider, een deeltjesversneller voor zwaardere deeltjes. Het gevaarte is te vinden bij CERN, in Zwitserland. Het hele project gaat van start in 2007. Wat is de bedoeling van dit project? Wel, het standaardmodel van de deeltjesfysica voorspelt een theoretisch deeltje; de Higgs-bosonen. Het zijn deze deeltjes die voor de massa zorgen. Indien deze voorspelde deeltjes niet blijken te bestaan, hebben we een enorm probleem!! Deeltjes zijn dragers van Higgsvelden, overal aanwezig, maar nog nooit waargenomen. Met de komst van de LHC, want meer vermogen, zou het bestaan kunnen bewijzen van hetgeen men “het Godsdeeltje”placht te noemen. Gaat men het bestaan van Higgsdeeltjes kunnen bewijzen verwacht men nog meer te ontdekken, het zou wel eens een familie van Higgs-bosonen kunnen worden. Zal zeker vervolgd worden in 2007. We volgen het op!!

 

Twee nieuwe satellieten zond de zon door Job Beeren.

 

Als antwoord op een vraag van onze voorzitter is Job eens in de papieren en wetenschappelijke uitgaven gedoken en legde ons uit wat de bedoeling was van het “Stereo-project” (Solar Terrestrial Relation Observatory). Het is een tweejarig experiment om de zonneuitbarstingen in  3D te gaan bekijken. We hebben ons verdiept in de baangegevens en het lanceringtraject van de beide satellieten. Job zal in januari even de exacte baanelementen presenteren.

Nu…Stereo, de combinatie van beide satellieten gaan kijken naar de CME’s (Coronale massa uitstoot = zonnewind) en de flares. Met name de flares, soms heel hevige uitbarstingen kunnen de aarde bedreigen met de gekende gevolgen; communicatiestoringen en massale stroomuitvallen. Het zal een soort early warning systeem moeten gaan worden. Elke satelliet heeft de afmetingen van een golfwagentje en weegt 642 kg. Ze hebben elk 4 experimenten aan boord en kijken in het extreem Ultra Violet,  twee coronografen, heliosferische beeldvormens met ruisonderdrukking. De beide verkregen data van de beide satellieten gaat men combineren met die heel uitgebreide catalogus van SOHO om tot een heel kompleet beeld van de zon te komen. Job wist te melden dat het Belgische Centre Spatiale Liege een deel van de experimenten voor rekening heeft genomen! In zijn totaliteit gaat het Stereo-project niet minder dan 16 experimenten afwerken binnen de gestelde opdrachtduur van twee jaren. Met deze insteek hoopt men op relatief korte termijn te kunnen komen tot het beter voorspellen van het ruimteweer.

Heel informatief en kundig gebracht! Bedankt Job! We kijken uit naar de baangegevens.

 

 

Tussen de bedrijven door zijn we niet zuinig geweest met de vlaai. Diegene die met honger en dorst naar huis ging, was zeker niet aanwezig op onze laatste Algemene Ledenvergadering. Tegen de klok van 23.00u sloten we het werkjaar 2006 af met de allerbeste wensen aan de aanwezigen. Neem even de tijd om onderstaande kwartaalagenda te bekijken. Je zal zien dat we al in het eerste kwartaal grensverleggend gaan werken! Op naar 2007, heldere hoofden en heldere nachten!!!

 

Kwartaalagenda

 

Agenda 1e kwartaal

Januari 2007.

Studiebijeenkomst: Open Agenda op :   27 januari 2007   in de Joy om 20.15u 

 

Kijkavond:   12-13 Januari 2006  met Cassegrain (gn maan)  Bijeenkomst aan de hoofdingang Kluis om 20.00u (stipt), Van daaruit vertrekken we naar een gunstige locatie. Kijken met de 25 cm Cassegrain.

Wintersterrenbeelden, Saturnus, deepsky-objecten en we proberen eens een planetoïde te zien.

We kiezen een speciale locatie voor een hele brede hemel!  Het zal heel speciaal gaan worden, we gaan de grenzen va sterrenkijken een beetje verleggen!!!

 

Februari 2007

Studiebijeenkomst: Open agenda op:  10 februari  20.15 u   Joy

Kijkavond in Bocholt: 17 februari   Sterrenzoektocht Smeetshof te Bocholt.

                  Binnen- en buitenactiviteit voor jong en oud

                  Smeetshof 20.00 tot 22.00u

                 Kijken met de kijker van Berke. Indien slecht weer; projectie Starry nights met Beamer.

                              

Maart 2007.

Studiebijeenkomst: 1e intitiatieavond op:  17 maart in de Joy. Aanvang 20.00u

Publicatie in de Printer, de vrijetijdskrant, op de website,   Door de secretaris in te plannen.

 

Kijkavond: In Bocholt aan de bibliotheek op 3  Maart “Rinkelnacht”  Maansverduistering. (22.45u totaal verduisterd.) Maansverduistering met animatie. Aanvang om    ?u.  Noorderkroon zorgt voor  uitleg tijdens het gebeuren met de kijker van Mauritius. Indien slecht: vervangprogramma met beamer en pc.

3 Maart 2007 ; de Nationale sterrenkijkdagen:

Zoals gezegd, we gaan dit jaar een tandje hoger. Op 3 maart zullen we beide activiteiten laten doorgaan. programma zal nog volgen!

13:52 Gepost door LBe in Algemeen | Permalink | Commentaren (2) |  Facebook |

16-12-06

bijeenkomst november 2006

Verslag 4 November 2006.

 

 

Jan maakte het verslag en Lambert fungeerde als moderator.

 

 

Zoals reeds enkele malen met succes toegepast kreeg ook nu weer iedereen de kans om zijn voorkeur te uiten over de te behandelen onderwerpen. Volgende items werden als voorkeur genoteerd.

1. LHC detectoren; CMS Higgs deeltjes en wie kan ons vertellen wat dit betekent?

2  nieuwe kunstmanen rond de zon.

3. CCD camera; hoe werkt dat?

4. Wie kan iets vertellen over kleurschakeringen ?

 

Wie kan ons vertellen wat LHC detectoren; CMS Higgs deeltjes zijn?

Niemand van de aanwezigen kan iets zinnigs vertellen over LHC detectoren of CMS Higgs deeltjes. Mark Smits, als vragende partij, zal tegen de volgende vergadering proberen te vertellen waar de afkortingen voor staan en zelf even nagaan of er intussen ook iets meer over bekend is.

 

Twee nieuwe kunstmanen rond de zon

Er zijn 2 nieuwe kunstmanen gelanceerd die beiden onder een hoek van 45° rond de zon draaien en de zonactiviteit observeren. Ze zijn onlangs gelanceerd en kunnen door hun positie t.o.v. elkaar een dieptebeeld maken. Hierdoor wordt het mogelijk om het gedrag van het oppervlak en de hoogte van uitbarstingen op de zon te meten. Ze draaien niet zoals Magelhaen over de polen van de zon.  Job Beeren zoekt nog verder uit wat het exacte doel van deze operatie is en brengt dit volgende vergadering aan de orde.

 

Hoe werkt een CCD?

CCD staat voor “Charged Coupled Device”. Het is een versterker van het invallend licht.

Als we even terug kijken naar de klassieke fotografie dan weten we dat er soms lang moet worden belicht; maar dat een te lange belichting de gevoelige laag van een film tot verzadiging kan brengen.  Dit komt door de steeds herhalende reactie van de lichtdeeltjes met de filmlaag.

Met een CCD worden de lichtdeeltjes verzameld op een fotogevoelige chip die de lichtdeeltjes verder versterkt. De CCD is een chip met 12 miljoen ontvangers in rijen naast elkaar. Dit zijn de “pixels”. Er zijn diverse types zoals KAF; KAFI enz. waarmee een lijst van pixels wordt aangegeven. De versterking van de lichtopname kunnen we regelen. Hierdoor kunnen we erg zwakke objecten duidelijker in beeld krijgen.

Als een CCD wordt ingeschakeld wordt er telkens een spanning op de chip gezet die meteen voor een “ruis” zorgt. Er wordt een “dark frame” gemaakt als referentie om te starten. Deze waarde moet bij de beeldvorming worden afgetrokken.

Het licht op de pixels wordt naast elkaar in rijen afgelezen. Beginnend vanaf boven schuiven alle lagen telkens op van boven naar beneden. De uitleessnelheid  is 1/10 seconde.  De CCD moeten we zelf programmeren en voor de verwerking moet de computer een snelle processor hebben.

Sinds enkele jaren zijn de CCD camera’s enorm snel geëvalueerd en goed betaalbaar geworden. Ook de kwaliteit van de foto’s is enorm verbeterd. Focaal werken is goed mogelijk met een afstelring. Deze zorgt voor een afstand t.o.v. de diepte.

Er is wel een groot verschil in principewerking tussen de CCD camera en de restlicht versterker. Deze laatste heeft een fosforscherm en mag niet worden gebruikt in de richting van sterkere lichtbronnen. Dit geeft risico op verbranding.

 

Wat is kleurschakering?

Er is een groot verschil tussen absorptie en emissie. Absorptie ontstaat door interferentie van de golflengte als elementen aanwezig zijn met vergelijkbare frequenties.

Emissie ontstaat als atomen na het opnemen van energie deze afgeven en elektronen terugvallen naar een lagere schaal. De elektronen geven de energie dan terug af in de vorm van zichtbaar licht.

Wat gebeurt er dan als wit licht, dat bestaat uit alle kleuren van de regenboog, op een groene muur valt. Met andere woorden : Waarom kleurt de muur groen terwijl alle andere kleuren er toch ook op vallen. Moet ze dan niet altijd wit zijn en wat gebeurt er met de andere golflengten (kleuren)

De verf op de muur absorbeert alle kleuren behalve de groene kleur. Deze wordt gereflecteerd waardoor de muur groen wordt.  De overige golflengten gaan in en door de verf en worden in de verf en de muur opgenomen om nadien langzaam onzichtbaar terug te stralen in het infa rood. Een zwarte muur reflecteert niets. hier wordt alle licht volledig opgeslorpt

 

Behalve de R grote onderwerpen werden nog enkele bijkomende onderwerpen kort doorgenomen zoals gamma flitsen, aardscheerders, novae en supernovae, maar hoe interessant ieder item ook was, de tijd was onverstoord blijven verder tikken waardoor het intussen bijna half twaalf was geworden.

Het was een gezellige, boeiende en leerrijke avond .

 

Jan Hermans.

 

Verslag kijkavond 17 november 2006.

 

Op een keer moest het lukken, en jawel…..weersomstandigheden niet van topniveau, maar een kijkavond om U tegen te zeggen. De eerste maal dat we de geautomatiseerde kijker van Lambert in actie zagen en we hebben het geweten. Verschillende records werden gebroken en dan spreken we niet over snelheid en accuratesse. De opgevraagde objecten verschenen één voor één midden in het beeldveld van de kijker. We hebben een enkele keer gewisseld van oculair, maar omzeggens de ganse avond gewerkt met een 40mm breedbeeld Super Plossl oculair waar we tegen het einde van de avond een speciaal deepsky filter op monteerde. Het was toen dat Jan Hermans als eerste opmerkte dat de reflectienevels in de Pleiaden zichtbaar waren. Voor de rest van de avond hebben we vooral open sterrenhopen gezien (sommigen keken we dwars doorheen), bolhopen, elliptische sterrenstelsels, melkwegstelsels en enkele Leoniden. We hebben individuele sterren bekeken, dubbelsterren en variabelen. Van Messier tot NGC, ze waren allemaal te zien. Een kleine opsomming van de objecten die de revue passeerden: M36 - M37 – M38 – M35 (schitterend mooi) – M103 – M101 – M31 – M32 – M110 – M57 – M34 – NGC 2129 – NGC 2158 – M45 – Algol – Mira – Wega – Capella – M33 – X-H PER – NGC 848 – NGC 868 – M97 -  en ik weet zeker dat ik er nog een paar vergeet (sorry Geert!). Al met al een zeer geslaagde kijkavond met een stuk of zeven deelnemers, allemaal even wild (bewijs is zichtbaar op  foto). Begonnen om 20.00u en het einde was voor 23.30u. We beloofden elkaar dat we, als het vriest en de wintersterrenbeelden hoog aan de hemel staan, dit nog een dunnetjes over te doen en meteen een beetje Astrofotografie gaan doen. Het zal de moeite zijn. Hou de agenda en de hemel in de gaten.

                                                                                                                                                                            LBe

 

13:32 Gepost door LBe in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

bijeenkomst oktober 2006

Verslag van de bijeenkomst  7 oktober 2006.

 

Op het bord werden de volgende vragen – onderwerpen geschreven:

 

-          Is de aarde rond door Albert Molhan.

-          GRSII door Lambert Beliën

-          Neutronensterren –zwarte gaten door Mark Smits.

 

Jan stelde voor als moderator op te treden en af de kickoff voor de eerste vraag; is de aarde rond? Al heel snel kwamen we tot de conclusie dat de aarde niet rond is. Om rond te kunnen zijn moet je als hemellichaam al heel klein en traag zijn. Berke dacht dat de Aarde een afplatting had van 30 km. Dit werd niet bevestigd.  De centrifugaalkracht  is verantwoordelijk voor de afplatting van de aarde. Vergelijk het maar eens met Saturnus. Een heel snelle rotatie = een heel sterke afplatting. Jan demonstreerde enkele voorbeelden hoe je afplatting kan simuleren.

 

Opeens werd onze aarde peervormig; onze voorzitter tekende op het bord welke vorm de aarde heeft.  Het gravitationele effect van de maan (en de zon) op de aarde maken dat er getijden zijn (we namen ze allemaal door, ook het dood tij, waar enige verwarring te bespeuren was) Heel veel tekenen op het bord en duidelijke uitleg van alle deelnemers van de groep brachten dit onderwerp tot een goed einde.

 

Als tweede punt stelde Lambert zich de vraag hoe de Kleine Rode Vlek op Jupiter zich gaat gedragen ten opzichte van de Grote Rode Vlek (GRS = Great Red Spot). We weten dat de grote rode vlek een gigantische orkaan is met snelheden die boven onze inbeelding liggen. De GRS bestaat al lang en word ook al lang bekeken. Er was nooit sprake van een tweede rode vlek, tot kortelings. Spontaan verschijnt een nieuwe storm, kleiner weliswaar, maar toch.  Op de vraag of die er al niet eerder was, wisten we dat Jupiter elke 10 u een rondje heeft gemaakt en dat we het gehele oppervlak gezien kunnen hebben. Tot voor kort werd nog nooit een tweede rode vlek gezien. Onlangs concludeerde men dat de nieuwe vlek donkerder is, hoger in de atmosfeer zit en op botsingskoers is met de grote rode vlek. Vraag: wat gaat er gebeuren. Jan wist te vertellen dat een wervelstorm een basis heeft, diep in de atmosfeer. Ook zo de grote en de kleine rode vlek. Na wat heen en weer gepraat en  tekeningen op het bord denken we dat de kleine rode vlek gewoon opgenomen zal worden door de grote rode vlek en dit zonder gevolgen.

 

De derde vraag kwam van Mark Smits en leunde heel erg aan bij zijn vraag die hij de vorige meeting stelde (zie verslag september).  Wat is een neutronenster en wat is een zwart gat.

 

De eerste vraag hebben we besproken door eerst even gaan te kijken wat er nodig is om tot een neutronenster te komen.  We beginnen met een ster. In de ster is stralingsdruk door inwendige fusies die een buitenwaartse kracht uitoefent. De zwaartekracht, daarentegen, zal een tegengestelde kracht uitoefenen en beide krachten samen zorgen ervoor dat de ster stabiel is en rustig dor haar fusieprocessen heen kan gaan. Maar…..op een gegeven moment raakt de brandstof op en zal de interne druk naar buiten toe minder worden dan de kracht die de zwaartekracht naar binnen toe uitoefent. Het gevolg kennen we; een supernova. Dit kan meerder keren gebeuren. De buitenste atmosfeerlagen storten zich met ongelofelijke snelheid op de kern van de ster, de druk op de kern zal heel snel en heel erg oplopen, zo erg dat op een gegeven moment alle materie is uitgestoten en dat de kern enkel nog maar bestaat uit zeer compact samengedrukte neutronen. De ster is nu superzwaar, klein en gaat heel snel ronddraaien. De ster is in het optische bereik niet meer zichtbaar, maar met radiotelescopen kunnen we nog wel luisteren naar de signalen die de ster uitzendt in de vorm van pulsen, denk maar aan de M1, de Krabnevel. In het centrum van de Krabnevel kan men een pulsar horen met een frequentie van 33 milliseconde.  Op de vraag; blijft een neutronenster zo snel ronddraaien was het antwoord tweedelig. In een vacuüm, waar gen storende massa voorhanden is; Ja, hij zal zo snel blijven roteren. Is er wel massa in de omgeving heeft deze invloed.

 

Betreffende de vraag; wat is een zwart gat hebben we al heel snel duidelijk gemaakt dat het zeker geen gat is, Het lijkt een gat omdat we er niets van kunnen zien. Een beetje uitleg:  Bij onze vorige vraag, wat is een neutronenster, kregen we te maken met supernovae. Eigenlijk had het antwoord moeten zijn supernova type I. Hebben we nu een superzware ster die een supernova ondergaat spreken we van een type II-supernova. Er is een ontzaglijke hoeveelheid meer massa, dus ook zwaartekracht. De processen die plaatsvinden in de supernova type II zijn zodanig destructief dat de kern met zo’n enorme  kracht samengedrukt wordt dat de plaatselijke zwaartekracht hoger komt te liggen dan de snelheid van het licht. Als gevolg hiervan is dat we uiteindelijk een heel zware kompact hemellichaam overhouden dat alleen maar aantrekt en in eerste instantie niets laat ontsnappen. Maar….. een zwart gat kan alleen maar groeien als er materie in de buurt is. Materie die aangetrokken zal worden gaat in een spiraliserende baan richting zwart gat getrokken worden. Op de gebeurtenishorizon kunnen astronomen röntgenstraling waarnemen, een indicatie dat er een zwart gat in de buurt is. De afwijkingen, meetbaar aan ander hemellichamen tonen dit ook aan.. Is er geen materie in de buurt zal het zwarte gat uiteindelijk verdampen. Via de elektrische veldlijnen van het magneetveld kan materie ontsnappen. Er is nog een manier om een zwart gat te ontwijken: als je eigenbeweging en je snelheid net goed zijn kan je weggeschoten worden van een zwart gat, in plaats van opgelokt te worden.

 

Nog even lonkten we naar de reeds verworpen theorie van de wormgaten en sloten de avond af net na 23.00u. Weeral een goed gevulde en actieve meeting achter de rug.

 

LBe

 

13:28 Gepost door LBe in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

bijeenkomst september 2006

 Verslag van bijeenkomst zaterdag 16 september 2006.

 

Na een kort  inleidend gesprek zijn we gestart (met een frisse pint op rekening van de voorzitter, want weer jarig geweest tijdens de Perseiden) met het opsommen van de onderwerpen. De volgende noties op het bord;

 

  1. Pluto (Lambert)
  2. 22° (Jan)
  3. Rand van het heelal (Mark)

 

We kozen te beginnen met de vraag van Mark; wat is de rand van het heelal?  Jan merkt op dat dit kosmologie was. Op vraag van Mark wat het verschil is hebben we uitgelegd welk het verschil is tussen astronomie en kosmologie. Het ene beperkt zich tot de feiten die we in de ruimte waarnemen. Kosmologie, daarentegen, gaat verder, veel verder.  Het is eigenlijk allesomvattend, tot aan het filosofische toe. Tijdens het gesprek kwamen we daar achter.

 

Het beantwoorden van deze vraag deden we door te  vertrekken van een voorstelling van het heelal. Als voorbeeld kwam de beruchte ballon weer op de proppen. We toonden aan het heelal te vergelijk is met het oppervlak van een ballon; er is geen rand, er is geen einde.  We vertrokken van de Big Bang ( niet Fred Hoyle, maar George Lemaitre die het idee postuleerde), bekeken de verschillende tijdperken, bespraken wat er eigenlijk gebeurde. Van pure energie in een eindeloos dicht punt (singulariteit) naar materie, via uitdijing, afkoeling, condensatie en gravitationele bindingen tot hemellichamen. We merkten wel op dat deze voorstelling heel simplistisch was, er zijn zijwegen te bewandelen (hebben we ook gedaan).

 

Dat deze vraag niet een, twee, drie te beantwoorden is en dat de vele zijtakken het gesprek openbrak tot aan het filosofische. We weten tegenwoordig meer en meer; hogere technologieën fijntunen de sterrenkunde. Het is een nimmer aflatend proces, waar iedereen voordeel mee heeft. Jan liet weten dat de onbekende donkere materie een aanwezigheid zou hebben van 25 x hoger dan dat wat we dachten te weten. Op kosmologisch vlak heeft dit natuurlijk een serieuze impact. We hebben de evolutie van het heelal onder de loep genomen; een rechtstreeks gevolg van de vorige vaststelling. We bekeken het pulserend heelal, welke processen de sterren ondergaan in hun aanmaak van nieuwe, zwaardere elementen, we hadden het over de interactie van materie en energie. Ijzer hoeft per definitie niet de laatste stap in de vorming van elementen te zijn. Enkel als je de processen gaat bekijken die deeltjes-interactie hebben. Dan wel. Een ander verhaal zal het worden als je energie gaat toevoegen; kijk maar wat er gebeurd bij een supernova. De ster klapt in elkaar,  de inwendige temperatuur en druk stijgt razendsnel tot ongekende hoogtes en alle benodigdheden voor nieuwe fusie zijn aanwezig. Nog zwaardere elementen, zoals bismuth, goud en uranium kunnen gevormd worden. We reflecteerden over de Ultra Deep Wide Field-opname van Hubble. In een schijnbaar leeg gebied waren ontelbare stelsels die zien op een afstand van 13 miljard lichtjaren. Jan verduidelijkt op het bord hoe dit mogelijk was. Een jong heelal met een hoge dichtheid is een heelal waar alles heel snel gaat, ook de vorming van sterren en stelsel. Een heel boeiende uiteenzetting door de ganse groep.

 

Als tweede punt: Pluto. De ganse discussie die momenteel loopt maakte dat niemand van de aanwezigen nog kon vertellen hoeveel planeten ons zonnestelsel op dit moment telt. Jan haalde een artikeltje uit Heelal aan: De waarneming van Vulcanus door Lescarbault (1814-1894). Deze persoon, een dokter, zag op 26 maart 1859 een transit van een planeet (?) over de schijf van de zon. Lescarbault was niet de eerste de beste. Hij beschikte over een eigen waarnemingsplatform en had reeds eerder gedetailleerde studies aan de zonnevlekken gedaan. De waarneming werd berekend en men kwam uit op een planeet met een baan tussen de zon en Mercurius.  Men berekende een omloopstijd van 19.3 dagen op een afstand van 0.14 AE en een massa van 1/17e van Mercurius.  Na de eerste waarneming en de berekeningen werd Vulcanus nooit meer gezien. Mogelijk zag men toentertijd een komeet voor de zon doortrekken?

 

Als derde item op het bord: 22°, opgegeven door Jan Hermans.  22 graden, liet Jan weten, had alles te maken met refractie en reflectie van licht. Lichtsnelheid in een vacuum reist aan een snelheid van 299.792.458 meter per seconde. Wij hebben het meestal, voor het gemak, over 300.000 km/s. Nu, vandaag hebben we het over exacte getallen: 299.792.458 meter per seconde. Niet voor niets, want Jan vroeg of we wisten wat er met die snelheid gebeurde als het licht door een ander medium zou reizen. Hij liet ieder eens een gokje wagen; hoe snel is het licht als het door glas gaat? De antwoorden waren nogal verschillend; één iemand had het juist! Licht reist door water 210.000 km/seconde en door glas met een snelheid van 150.000 km/sec. Wat leert ons dit? Hoe dichter de materie waardoor het licht moet reizen, des te lager zal haar snelheid zijn. Het word nog mooier. Jan vroeg ons wat er met het licht van een onderwaterlamp gebeurd? Ik de lamp zelf (van de gloeidraad tot aan de wand van de glasbol zal het licht de gekende lichtsnelheid hebben (299.792 km/s), door de glasschil van de lamp valt deze snelheid terug naar 150.000 km/s om dan vervolgens weer verder te gaan aan een snelheid van 210.000 km per seconde, want het medium is water.  We toetsten deze stelling aan andere mediums, zoals bijvoorbeeld onze eigenste atmosfeer.

 

Nu, licht door glas geeft breking (refractie) en reflectie. Jan tekende de verschillende stralengangen  op het bord en verduidelijkte het een en ander.  We bekeken het brekingsproces in regendruppels van 2mm en merkten op dat bij hele kleine druppels (0.02mm) er geen breking kan zijn.  Via dubbele regenbogen kwamen we uit bij cirrusbewolking. In de hoge cirruswolken vinden we heel veel hexagonale ijskristallen. Deze kristallen hebben de eigenschap dat, door hun vorm, ze heel veel breking kunnen veroorzaken. Hetgeen we dan zien is een halo. De uitvalshoek van de lichtstralen bedraagt 22°.  Een verrassend einde van een zeer geslaagde avond.  Dank aan de gehele groep voor het  interactieve meedenken!!!

 

13:26 Gepost door LBe in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

Vakantie.....

Vanwege de vakanties en de korte nachten schorten we onze aktiviteiten voor een bepaalde tijd op.  Op zich zijn de zomermaanden niet helemaal omgeschikt voor amareur-astronomen, je kan zonnewaarnemingen doen, je kan op de late nacht genieten van de melkweg, er zijn diverse vallende sterren, plenty satellieten. Met andere woorden, je hoeft je niet te vervelen.

 

Ondanks het feit dat er toch van alles te doen valt in de zomer, kiest Noorderkroon-Achel voor en korte zomerstop. De leden kunnen op eigen initiatief blijven genieten van de diverse dingen die toch te zien zijn, zij het slechts voor een korte duur. Het echte waarnemingsvenster is niet groter dan 2 tot 3 uren. Te kort om met een kring iets te organiseren.

 

Terug beginnen doen we met de Perseiden, vallende sterren in de volksmond. 12 augustus is het einde van de zomerstop en misschien hebben we dit jaar meer geluk dan andere jaren, waar de maan een enorm storende factor was.

 

 

 

12 Augustus 2006.

 

Daar waar vorig jaar de maan ons parten speelde, is het nu de bewolking. Hele zware bewolking tijdens de 2 dagen die we uitgetrokken hadden voor de Perseiden. Jammer!!! Of we wachten tot volgend jaar of we kiezen een andere zwerm meteoren.

13:23 Gepost door LBe in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |