Noorderkroon Verslagen

8 April 2006, 08.00u aan de Achelse kerk. Noorderkroon-Achel vertrok op haar jaarlijkse uitstap. Dit jaar hadden we een goed gevulde agenda. We deden als eerste doel de Jezuïetengrot te Kanne aan . Kanne is toeristisch vooral bekend omwille van zijn grotten. Reeds in de Romeinse tijd werd hier, zij het op beperkt schaal en eerder oppervlakkig, mergelzandsteen ontgonnen voor de constructie van villa's, herenhuizen en openbare gebouwen.

Het ontstaan van de grotten door een systematische exploitatie van mergelzandsteen situeert zich vooral in de late middeleeuwen en het Ancien Régime. De uitholling van de Kannerse mergelbergen speelt zich dus hoofdzakelijk af tussen de 14de en de 19de eeuw. In Haspengouw en de Maasvallei zijn heel wat gotische kerken en kastelen (14-16de eeuw) in deze natuursteen opgetrokken. In het Ancien Régime, toen de Maaslandse renaissance en de barok het architecturaal landschap beheersten, werd mergelzandsteen gebruikt voor het lijstwerk en verwerkt in de horizontale speklagen. De mergelgrotten van Kanne situeren zich vooral in de noordwestelijke dalhelling van de Jekervallei. De oppervlakte van het ondergronds gangenstelstel bedraagt ca. 60ha. De gangen zijn 4 à 5 meter breed en 6 tot 10 meter hoog en hebben een totale lengte van 18 kilometer. Onze chauffeur had zijn handen vol om de bus tot op de parking te brengen. Smalle weegeltjes en paaltjes die steeds net in de weg stonden maakte van de ritten een hele belevenis.

 Net naast het kasteel van Neerkanne, aan de oevers van de Jeker verzamelden we aan de hoofdingang en werden we gesplitst in twee groepen met ieder een eigen gids. De fraters Jezuïeten moesten vroeger (100 jaren geleden) door een 40 meter diepe put, wou men in de grot komen. Onze gids wist te vertellen dat de fraters vroegen elke woensdagnamiddag vrijaf kregen en men mocht het klooster verlaten. De fraters gebruikte deze vrije tijd om in de grot zich over te geven aan artistieke uitingen  zoals houtskooltekenen en beeldhouwen. Voordat men aan de slag kon moesten de  ondergrond eerst schuren en polijsten, dan pas kon men tekenen of beeldhouwen.

 Een geleide tour bracht ons langs verschillende hoogtepunten en het verhaal van de gids deed ons beseffen dat de omstandigheden waarin deze kunstwerken geschapen werden niet altijd evident waren. De constante kilheid van de grot (8 tot 10 graden) en een constante luchtvochtigheid van 98% maakte dat na een lang verblijf alles klets en kletsnat en koud was. Dit was de reden waarom men de kleding bewaarde in grote blikken. Bedenk dan ook nog dat men als enige lichtbron een klein schamel lichtje had, dan ga je heel anders tegen de artistieke verwezenlijkingen aankijkt. Wat ook opviel was een kunstzinnige diversiteit. We zagen Javaanse engelen, Arabische thema,s, een drie meter hoge buste van Ramses, complete landkaarten in reliëf, schitterende reproducties van schilderwerken, een ode aan de sprookjes en figuren van Wat Disney, ga zo maar door. Men had een ongekende culturele vrijheid betreffende de thema’s.

We weten nu ook dat de westelijke doolhof van gangen eigenlijk een militaire bunker is die men momenteel aan het renoveren is. Vroeger stelde de Duitse bezetter dwangarbeiders te werk in deze gangen. Niet de Duitse soldaten, maar recentere vandalen hebben in het verleden lelijk huisgehouden in de gangen.

Na de Tweede Wereldoorlog werden de galerijen een industrieel archeologisch decor voor de kweek van kampernoelies en dit vooral omwille van hun constante temperatuur en luchtvochtigheid.

Bezoek aan de grotten is mogelijk door vooraf te reserveren via de VVV-Riemst of contact te nemen met de heer Jean-Pierre Willems (012/45.53.55). Het geleid bezoek duurt ca. 1 uur. Je maakt er kennis met de traditionele mergelontginning en de ondergrondse kampernoeliekweek. Je bezoekt er een ondergronds museum met kalkfossielen in een decor van kleurrijke fresco's uit 1954.

Op weg naar de lunch passeerde we de kalksteendoorsteek van het Albertkanaal. Hier wist Jan Hermans ons heel wat te vertellen over de tonnages die hier jaarlijks passeren.  Tussen de boomtoppen zagen we het fort van Eben-Emaal en even later schakelden we even over op het aansterken van de interne mens; de lunch. Na deze plichtpleging (het was lekker, Jan!) zetten we onze reis verder met een bezoek aan het grootste Amerikaanse Oorlogskerhof in Europa, gelegen in Margraten. 

Aangekomen viel meteen het 15 meter hoge monument op dat een heel prominente plaats inneemt op het 26 ha grote gebied. Men kan hier niet minder dan 8.301 graven van gevallen soldaten vinden. Voor het monument op twee reusachtig lange muren nog eens de namen van 1722 gevallen soldaten waarvan men niets teruggevonden heeft. Zij rusten in een naamloos graf. Ook hier weer wist Jan Hermans het een en ander te vertellen over de symboliek van de kruizen, de halvemaanvormige opstelling daarvan en de plaatselijke begroeiing. Heel indrukwekkend, allemaal.

Na het bezoek aan het oorlogskerkhof terug de bus in voor het betere bochtenwerk over de smallen veld- en dorpswegen (weer die stomme paaltjes en verkeersplaten die meestal in de weg stonden) richting Wylre op zoek naar de dubbele watermolen. een specialiteit. De molen heeft twee werkende raderen (eentje van 5 m en eentje van 6 m doormeter) en het riviertje de Geul zorgt voor de nodige aandrijving. Voor de molen hebben we een groepsfoto genomen.

 

 

 

Op weg naar de hoofdattractie, een bezoek aan Explorion, de sterrenwacht Schrieversheide in Heerlen. Roel Kwanten, een oude bekende, wachtte ons op aan de ingang. Voor velen onder ons was die een leuk weerzien met Roel. Omdat het op 8 april toevallig museumdag was in Nederland stond de koffie al klaar. Toen we allemaal een tas genuttigd hadden begon men met een multimediavoorstelling over sterrenkunde, vooraf gegaan door een korte presentatie van kunstzinnige neonverlichting. Het astronomische deel  begon met een weergave van satellieten. Eerst een paar, later een ganse wolk. Omdat er zoveel satellieten zijn moet men bij lanceringen hier wel degelijk rekening mee houden. Na de satellieten was het de beurt aan de planeten en vervolgens een verfrissende (en bijna conferencierachtige)  presentatie van het mythologische verhaal van Andromeda, (troela-)Casseopeia, Cepheus, Cetus, Medussa en de held Perseus (zie je wel….)  . Voor diegene die het volledige mythologische verhaal kenden waren de vele kwinkslagen die de beste man er tussendoor boterde een  hilarische en toch verfrissende waterval van zinspelingen. Een kunst op zich…  

 

Na deze uiteenzetting verzamelde de gehele groep onder de koepel en we bewonderden de 24 cm refractor waarvan we te horen kregen dat men die toentertijd ruilde voor twee 10 cm-kijkertjes. Ongelofelijk. Wat is dat toch met die oude refractors? Zij die eerder met ons meereisde naar de Armand Pien sterrenwacht te Gent weten dat ook daar een schat van een telescoop jarenlang verloren in een afgesloten zolder stof lag te vergaren. Als je weet wat een dergelijke kijker waard is…..moeten we misschien eens wat zolders gaan bezoeken, wie weet?

Men liet ons de kans eventjes door de kijker naar een verafgelegen betonfabriek te kijken, terwijl men buiten het  raketlanceringsplatform klaarmaakte.

De eerste drie lanceringen resulteerde in 4,5 liter H2O in vrije vlucht. Na deze drie waterraketten werd het tijd om met vuur te gaan spelen. Heuse kartonnen raketjes werden met veel animo het zwerk in gestuurd. Mooie rook en geureffecten!

 

Nog even nakaarten, Herman Lehaen nog snel, snel even een pakketje Starry Night Pro inleggen en dan onder druk van de eerste regendruppels die dag, in een spurt naar de bus. Het zat er op. Tenminste, eerst nog even buffelen in een AC-restaurant te Nederweert, nog wat gezellig nakaarten, oude vriendschappen nog wat aanhalen, nieuwe vriendschappen zeker stellen en dan uiteindelijk op weg naar Achel. Onze voorzitter liet nog een dankwoord door de bus galmen en op het Michielsplein heeft het bestuur in volle tevredenheid en unanimiteit reisleider Jan Hermans geprezen, bedankt en uitgeroepen tot reisleider voor het leven. Als Jan het doet, doet Jan het goed. Zo mogen we het graag!! Benieuwd wat Jan volgend jaar voor ons in petto heeft…. Tot dan!!!